WWF Światowy Fundusz Na Rzecz Przyrody, wraz z dziewięcioma organizacjami partnerskimi, przedstawił dziś raport, który ocenia stan prac nad stworzeniem europejskiej sieci obszarów chronionych Natura 2000 w 11 krajach kandydujących. Z dokumentu wynika, że jeśli tempo przygotowań nie wzrośnie, państwa te nie będą miały szansy zakończyć przygotowań przed datą wstąpienia do Unii w 2004 roku. Terminowe wykonanie prac wymagałoby zdecydowanie większej determinacji rządów.

Sieć Natura 2000 łączy najważniejsze i najbardziej reprezentatywne dla naszego kontynentu obszary przyrodnicze i ma za zadanie zagwarantować ich naturalny stan. Obecnie, w ramach sieci, ochroną objęte jest 18% powierzchni Europy. Podobny procent cennych przyrodniczo obszarów, zadeklarowany przez kraje kandydujące, oznaczałby powiększenie systemu Natura 2000 o kolejne 180.000 km2. Z raportu WWF wynika jednak, że obszary, które powinny się w sieci znale¥ć, są w wielu krajach kandydujących poważnie zagrożone. Przyczynia się do tego m.in. gospodarka leśna (np. na Litwie), plany rozbudowy sieci autostrad i dróg ekspresowych (np. przez Biebrzański Park Narodowy w Polsce czy Kresna Gorge w Bułgarii), a także plany regulacji rzek i budowy zapór. Przykładowo, ewentualna realizacja drogi wodnej Dunaj-Odra-Łaba spowodowałaby poważne szkody środowiskowe zarówno na obszarze samych rzek, jak i ich dopływów oraz obszarów zalewowych. W samej Polsce inwestycja ta mogłaby mieć niekorzystny wpływ na 26 miejsc Natura 2000. WWF apeluje do Komisji Europejskiej i władz państw kandydujących, aby powstrzymały dalszą degradację cennych przyrodniczo miejsc i zapewniły zgodność nowych projektów inwestycyjnych z unijnym prawem ochrony środowiska

„Powiększenie sieci Natura 2000 na kraje kandydujące stanowi nie lada wyzwanie,” – ocenia Sandra Jen, specjalista WWF ds. bioróżnorodności. „W tych krajach znajduje się unikatowe bogactwo dzikiej przyrody, krajobrazów rolniczych i rzek o wysokim stopniu naturalności, które zasługuje na ochronę w powiększonej Unii Europejskiej.”

Aby zmniejszyć ujawnione w raporcie problemy związane z przygotowaniami do utworzenia sieci Natura 2000, WWF zaleca:

  • Przeznaczyć dodatkowe środki finansowe Unii, zwłaszcza fundusze przedakcesyjne, na skompletowanie prac badawczych, które umożliwią identyfikacje wszystkich potencjalnych miejsc Natura 2000.
  • Wzmocnić instytucjonalnie te jednostki administracji w krajach kandydujących, które na poziomie krajowym i regionalnym odpowiadają za przygotowania.
  • Utworzyć ekologicznie spójną sieć obszarów chronionych, ze znaczną różnorodnością siedlisk i gatunków, nie ograniczając się jedynie do terenów już objętych ochroną prawną w poszczególnych krajach (takie propozycje forsuje się m.in. na Litwie i w Estonii).
  • Uwzględnić w dyskusjach nad kolejnym okresem budżetowym Unii wymagania finansowe związane z wdrożeniem sieci Natura 2000 w powiększonej Wspólnocie.
  • Zapobiegać finansowaniu z funduszy unijnych bądź krajowych inwestycji transportowych, hydrotechnicznych czy infrastrukturalnych, które zagrażałyby obecnie, bądź w przyszłości, obszarom Natura 2000.

„W obecnej sytuacji w Polsce konieczne jest położenie nacisku na kampanię informacyjną, która przybliżałaby zagadnienia funkcjonowania sieci Natura 2000” – tłumaczy Inga Kołomyjska, kierownik projektu WWF „Integracja Polski z Unią Europejską, rolnictwo, zachowanie bioróżnorodności”. – „W krajach członkowskich Wspólnoty, gdzie zaniedbano działania edukacyjne zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym, brak świadomości i akceptacji dla założeń programu był przyczyną wielu problemów w jego realizacji.” Polska, która jest krajem o ogromnych zasobach przyrodniczych, powinna szczególnie wystrzegać się popełniania tych błędów. Wszystkie grupy zainteresowane zagadnieniami sieci Natura 2000 takie jak właściciele gruntów, rolnicy, leśnicy, administracja szczebla gminnego, wojewódzkiego i rządowego, a także organizacje pozarządowe, powinny być już teraz włączone w ten proces, aby móc odnieść korzyści z utworzenia i właściwego funkcjonowania sieci.

Dalszych informacji udzielają:
Inga Kołomyjska, Kierownik Projektu WWF „Integracja Polski z Unią Europejską, rolnictwo, zachowanie bioróżnorodności”, tel. 0604-631 633, e-mail: ikolomyjska@wwf.pl
Marta Kaczyńska, Specjalista ds. komunikacji, tel. 0608-322 153, e-mail: mkaczynska@wwf.pl
Sandra Jen, WWF European Policy Office, Tel.: +32 2 743 8813 email: Sjen@wwfepo.org

Raport Progress on Preparation for Natura 2000 in Future EU Member States znajduje się na stronie www.panda.org/epo; dodatkowe informacje o środowisku w krajach kandydujących są na stronie www.panda.org/accession .

Nota do Redakcji:

Dodatkowe informacje na temat obszarów NATURA 2000 w dolinie Odry można znale¥ć na stronach modelowego projektu IRBM „Odra”www.wwf.pl/odra1.php

1. Raport obejmuje następujące kraje: Bułgaria, Czechy, Estonia, Węgry, Łotwa, Litwa, Malta, Polska, Rumunia, Słowacja i Słowenia.

2. W 1992, w odpowiedzi na postępującą degradację środowiska przyrodniczego w Europie, kraje członkowskie Unii Europejskiej przyjęły Dyrektywę 92/43/EEC (Dyrektywa Siedliskowa) w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Wraz z wcześniejszą Dyrektywą 79/409/EEC (zwaną Dyrektywą Ptasią), stała się ona podstawą do wyznaczenia europejskiej sieci obszarów chronionych określanej nazwą „Natura 2000”.

3. W ramach procesu akcesyjnego, kraje kandydujące do Unii Europejskiej muszą dostosować swoje prawo do wymogów unijnych dyrektyw i przed datą wejścia do Unii przedstawić Komisji Europejskiej listę proponowanych miejsc Natura 2000.

Pełna wersja artykułu w internecie:

http://www.wwf.pl/0301241155_newspl.php

Informacje