Decyzja Polski o zwiększeniu wycinki w Puszczy Białowieskiej łamie prawo Unii Europejskiej. Tak orzekł rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Yves Bot. Nie jest to opinia wiążąca, ale sędziowie unijnego trybunału przeważnie podzielają opinie rzeczników, wydając wyroki. Za kilka tygodni, będzie zapadał wyrok w sprawie Puszczy. Polskiemu rządowi grozi to, że decyzje eksministra Jana Szyszko okażą się pozbawione podstaw prawnych.

Jak wyglądała historia konfliktu?

Blokada wywozu drewna z Puszczy Białowieskiej
Blokada wywozu drewna z Puszczy Białowieskiej. Fot. Maciej Psych Smykowski (cc-by 4.0 pl)

W 2017 na terenie Puszczy Białowieskiej Minister Środowiska Jan Szyszko rozpoczął się intensywną wycinkę drzew. Według Ministerstw Środowiska służyła powstrzymaniu kornika drukarza. Protestujące organizacje ekologiczne twierdziły, że wycinka nie pomoże w wytępieniu kornika i jest arbitralną decyzją ministerstwa.

W kwietniu 2017 Komisja Europejska dała Polsce 30 dni na ustosunkowanie do zarzutów o naruszenie unijnych dyrektyw dotyczących ochrony środowiska. Rząd Beaty Szydło wskazał, że wycinka drzew nie jest sprzeczna z zobowiązaniami Polski wynikającymi z dyrektyw: ptasiej i siedliskowej. Problemem jest „nieustająca presja ze strony naturalistów – radykalnych ekologów”.

Podczas 41. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO w Krakowie w lipcu 2017 przyjęto uchwałę wzywającą Polskę do natychmiastowego wstrzymania wycinki drzew na terenie Puszczy. Komitet podkreślił, że prowadzone przez Polskę działania stanowią zagrożenie dla puszczy na Liście Światowego Dziedzictwa Ludzkości. W tym samym miesiącu Komisja Europejska wystąpiła przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazując, że prowadzona wycinka drzew stanowiła poważne zagrożenie integralności obszaru Natura 2000, nie była zgodna z celami ochrony Puszczy Białowieskiej i przekraczała środki, jakich można używać do zapewnienia zrównoważonego użytkowania lasu.

W wydanym w listopadzie 2017 postanowieniu Trybunał Sprawiedliwości nakazał Polsce natychmiastowe przerwanie wycinki pod groźbą kary finansowej w wysokości co najmniej 100 tys. euro dziennie. Po wydaniu tego postanowienia wycinka została przerwana.

Czy ta decyzja pomoże Puszczy Białowieskiej?

Ostatnie lata potwierdzają, że aby Puszczę Białowieską ratować należy mocno patrzeć na ręce Leśnikom z Lasów Państwowych oraz Ministerstwu Środowiska, gdyż mogą łamać prawo. Zyskuje za to, po deklaracji rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – apel organizacji ekologicznych i Partii Zieloni o objęcie całej Puszczy Białowieskiej zakresem ochrony jaki mają Parki Narodowe.

Aktywista, członek zarządu fundacji Piaskowy Smok, działacz Partii Zieloni. Zajmuje się głównie tematami związanymi z ochroną drzew i smogiem.